MÓW ZE MNĄ

Jak rozwijać mowę u dziecka w 1 roku życia?

Już w trakcie życia płodowego rozwijają się struktury, które biorą później udział w nadawaniu i odbieraniu mowy. W trakcie ciąży dziecko m.in. odbiera i rozpoznaje brzmienie głosu matki. Dlatego od momentu porodu głos matki zapewnia dziecku poczucie bezpieczeństwa oraz uspokaja je. Poprzez pewne zachowania i oddziaływania możemy wspierać rozwój mowy dziecka, zawsze musimy jednak pamiętać również o innych funkcjach poznawczych, które są bazą dla mowy (np. spostrzeganie wzrokowe i słuchowe). Stymulacja mowy obejmuje czynności artykulacyjne, umiejętność naśladowania i rozumienia, a także zachowania społeczne.

W jaki sposób stymulować mowę dziecka w 1 roku życia? 

– Pochylamy się nad dzieckiem i melodyjnym głosem wypowiadamy samogłoski A, O, U, E, I, Y. Zmieniamy sposób mówienia: szeptem/ głośno/ dźwięk ciągły/ dźwięk przerywany. Matki mogą dodatkowo pomalować usta na czerwono (malutkie dzieci zwracają uwagę tylko na mocne barwy i kontrastowe np. czerwony, biało-czarny, żółto-czarny), a ojcowie mogą ubrać sweterki czerwone lub w paski. Zachęcamy dziecko do naśladowania.

– Naśladujemy wydawane przez dziecko odgłosy – np. samogłoski AAAAAAA, sylaby BA BA BA, cmokanie, parskanie.

– Bawimy się buzią. Pochylamy się nad dzieckiem i cmokamy, parskamy, robimy różne miny. Zachęcamy dziecko do naśladowania.

– Śpiewamy dziecku kołysanki.

– Nazywamy przedmioty, na które dziecko popatrzy oraz które wskaże palcem (od 9-10 miesiąca życia).

– Do prostych komunikatów dodajemy gesty np. nie ma lub gdzie jest ?(rozkładamy ręce), brawo (klaszczemy), daj (wyciagamy dłoń), nie wolno! (kiwamy palcem).

– W trakcie kąpieli nazywamy części ciała dziecka (przy okazji możemy je masować), opowiadamy co robimy.

– Mówimy do dziecka językiem mocno emocjonalnym i melodycznym (Dziecko rozumie początkowo tylko melodię mowy). Wypowiadamy zdania KRÓTKIE i PROSTE np. Oooo popatrz bum bum ! Uuuu leci samolot ! Mama idzie jeść. Tata śpi. Aaaaa. Ułatwi to dziecku odbiór języka oraz pozwoli na dalszym etapie na naśladowanie komunikatów. Zmieniamy zatem nasz język, nie mówimy rozbudowanymi zdaniami, dajemy dziecku prawidłowy wzór (nie zdrabniamy!). Nazywamy to, co obecnie robimy np. Mama się ubiera/ Zobacz, tata je. Warto mówić do dziecka, używając 3.os.l.poj. np. je, maluje, siedzi, gdyż te formy dziecko najszybciej rozumie i wypowiada.

– Od 4 miesiąca życia możemy pochylać się nad dzieckiem i melodyjnym głosem wypowiadać sylaby np. MA MA MA, BA BA BA, DA DA, GA GA. Zachęcamy dziecko do naśladowania.

– Bawimy się z dzieckiem, wypowiadając rymowanki np. Idzie raczek nieboraczek…., Tu sroczka kaszkę ważyła

– Od 10 miesiąca życia, kiedy dziecko już zaczyna rozumieć co raz więcej prostych słów i wskazuje palcem, możemy bawić się z książeczkami tak, że dziecko wskazuje palcem na obrazkach nazwane elementy np. Pokaż, gdzie miś/lala, pies/dom?

– Bawimy się z dzieckiem zwierzątkami. Nazywamy je wyrażeniami

 dźwiękonaśladowczymi (są łatwe do zrozumienia i naśladowania) np. MU, BE, HAU HAU, KO KO, PI PI. Pod koniec 1 roku życia możemy zachęcać dziecko by samodzielnie je nazywało, wskazywało na polecenie. Możemy również bawić się, wykonując powtarzalne i łatwe do naśladowania czynności np. zwierzęta idą spać (przewracamy je i mówimy z odpowiednią melodią Aaaa).

Pod koniec 1 roku życia dziecko powinno rozumieć proste komunikaty i polecenia np. daj. Układamy więc przed dzieckiem znane przedmioty np. piłkę, lalę, misia lub zwierzątka. Mówimy daj lalę, daj misia itp.

Aby mowa rozwijała się poprawnie, niezbędna jest odpowiednia stymulacja środowiskowa, gdyż dziecko uczy się poprzez naśladownictwo. Warto więc wiedzieć, w jaki sposób możemy się bawić, aby pomóc maluchowi nabywać mowę.

Co może nam się przydać?

książeczki kontrastowe;

– figurki zwierzątek;

– zabawki auta;

– książeczki dla dzieci z przedstawionymi zabawkami, zwierzętami itp.;

– obrazki kontrastowe (duże obrazki np. biały przedmiot na czarnym tle drukujemy, podklejamy kartonem, przyczepiamy do nich sznurki i wieszamy w łóżeczku z różnych stron).

Autor: Magdalena Borowska

W oparciu o:

J. Cieszyńska, M. Korendo, Wczesna interwencja terapeutyczna. Stymulacja rozwoju dziecka od noworodka do 6 roku życia, Kraków, 2007.

J. Silberg, Gry i zabawy z niemowlakami, Poznań, 2009.

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *